خانه »»» واژه های تخصصی
  • نویسنده: مدیریت
  • تاریخ: ١٣٩٣/٠٤/١٥
  • بازدیدکننده: ٧٠٣٤

واژه های تخصصی

اصطلاحات و واژه های آب در فرهنگ آب و آبیاری سنتی کرمان به ترتیب حروف الفبا

آب:

  1. از اجزای سه گانه نیمروز (زمان سنجی آبیاری)
  2.  زمان رسمی آبیاری روزانه با طلوع خورشید آغاز می گردد بدین ترتیب که یک نفر در روی تپه نزدیک به محل تشته ایستاده در لحظه ای که خورشید طلوع می نماید بانگ زده و طلوع خورشید را اعلام می دارد، میراب که گوش به زنگ شنیدن این صدا است با حضور ذینفعان نوبت آبیاری که در محل تشته جمع اند فوراً تشته (فنجان) را روی آب قرار می دهد و بدین ترتیب زمان (آب) نیمروز صبح فرا می رسد. میرآب به نوبت آب را میان آبیاران که در محل جمع اند تقسیم می نماید، به محض اینکه نوبت آبیاری فردی فرا رسیده با اشاره میرآب، آبیار بیل خود را برداشته با شتاب خود را به محل بستن آب میرساند و آب را از آبیار قبلی تحویل می گیرد. به خاطر پراکندگی زمینهای زیر کشت (کشتخوان) مقداری از آب در طول راه به هدر می رود (ره آب)، میراب این حساب را در ذهن خود نموده و ره آب هر آبیار را در مدت آبیاری اش منظور می دارد. مدت زمان نیمروز صبح از آغاز تا پایان برابر با ۳۶ فنجان یا ۹ قله است که بر حسب ساعت، ۲۱۶ دقیقه برابر با ۳ ساعت و ۳۶ دقیقه می باشد و این مدت زمان در تمام روزهای فصول سال برابرند مگر در نیمروز ایواره که مدت زمانی آب با ۱۹۲ دقیقه کاهش می یابد. باید در نظر داشت که آغاز هر نیمروز با آب شروع می شود، مقدار آبی که در این مدت مورد استفاده قرار می گیرد براساس فنجان یا قله به نسبت مالکیت مشخص می گردد، این مالکیت ممکن است یک فنجان تا کل مقدار آب تغییر نماید. مالکین « آب » را که ممکن است یک یا چند نفر باشد اصطلاحاً « فرده » می نامند. فرده ها فقط در « آب نیمروز » می توانند سهیم و شریک باشند. جدول زمانی « آب » در نیمروزهای فصول مختلف سال (واحد دقیقه) یعنی نیمروز صبح و ایواره و سرشب تا آخر شب ۲۱۶ می باشد جز در یک مورد که در فصل زمستان جدول زمانی آب در نیمروز ایواره برابر ۱۹۲ دقیقه است.

آب انبار :

  1. خانه ای در زیر قسمتی از بنا حفر کرده ذخیره کردن آب را.
  2.  آبدان
  3. آبگیر
  4. تالاب
  5. مصنع
  6. برخ
  7. محفظه ای که در آن همواره آب خوشگوار ذخیره کنندپ
  8.  مخزن آب

توضیح:

آب انبار یا انبار، حوض انبار، حوض، سردابه، برکه، مصنع، مصنعه، صنع و گاه آبدان، آبگیر، تالاب و برخی نوعی مخزن آب سرپوشیده و آب بندی شده و غالباً ساخته شده و در پایین تر از سطح زمین که به منظور ذخیره آب آشامیدنی برای ایام کم آبی یا پایداری در برابر دشمن در هنگام محاصره شدن و گاه استفاده از آب خنک در تابستان،  در شهرها، دژها، مسیر راههای کاروان رو در دل کوهها ساخته شده است. این نوع مخازن آب در بیشترین نقاط سرزمین ایران « آب انبار » و در برخی نقاط چون بیرجند انبار، حوض، برکه، مصنع، مصنعه، منبع و دیگر شهرهای ایران با نامهایی چون مرغی و مرغک و هود، احتمالاً صورتی دیگر از حوض (در جندق و بیابانک ) خوانده می شود. هلد با استناد به لسترنج نوشته استريال « در منابع قدیم اسلامی به زبان عربی ظاهراً واژه های اصطخر یا برکه برای منبع یا مخزن سرپوشیده آب به کار رفته است. (ایرانیکا) چنین سخنی نه در کتاب لسترنج دیده شد و نه در ارجاعات او، و مأخذی دیگر نیز که واژه برکه در منابع فارسی متأخرتر اسلامی دقیقاً به این معنی (آب انبار) بسیار به کار برده شده است. در دیگر سرزمینهای اسلامی نیز به وجود این نوع مخازن با نامهای مصنع (در مصر)، سردابه (در ترکمنستان)، خزان (در فلسطین)، حوض (در هرات) اشاره شده است.

تاریخچه:

انبارهای ذخیره آب در آغاز گودالهایی بود که خودبخود از آب باران و سیلاب ها پر می شد، بتدریج بشر خود به انبار کردن آب در این گودالها پرداخت و سرانجام به ایجاد انبارهای آب در جاهای مودر نیاز خویش دست یازید، با پیشرفت تمدن روشهای ذخیره آب نیز تکامل یافت. در تمدهای ایران، مصر و بین النهرین آب را در انبارهای سرپوشیده غیرقابل نفوذی که از تبخیرشدن آب و آلودگی آن جلوگیری می کرد ذخیره می کردند. در کشورهای یونان و روم نیز از این شیوه برای ذخیره آب استفاده می شد و تاریخ ایجاد برخی آب انبارها در فلسطین به دوران نبطیان باز می گردد. در ایران از روزگاران کهن به علت کمبود آب در بخش عمده ای از این سرزمین، ارزش و اعتباری بسیار برای آب قائل بودند و ستایشگاه های بزرگی برای نیایش ایزد نگهبان آب، آناهیتا برپا داشته بودند و آب انبار یکی از ساختمان هایی بود که از زمانهای بسیار دور برای تأمین و نگهداری آب بویژه در مناطقی که به آب دائمی (چشمه و قنات) یا فصلی (باران) متکی بود ابداع شد و توسعه یافت.یکی از کهن ترین نمونه های آب انبار در ایران در کنار محوطه چغا زنبیل مربوط به هزاره ۲ ق م و دوران شکوفایی تمدن ایلام بدست آمده است.ولی این اندازه اطلاعات و مدارک برای بررسی دقیق مصالح، ابزارها، سبک و روشهای معماری آب انبارها در این روزگاران کافی نیست. با این حال با اتکا بر این آثار و رواج احداث قنوات، سدها و بندها در دوره اشکانیان و ساسانیان که می تواند بیانگر پیشرفت عمده ای در تکنیک های ساختمانی باشد (ایرانیکا) و با عنایت به این نکته که معماری این نوع ساختمان جدا از اصول و روشهای ساختمانی دیگر بناها نبوده است، همچنین با توجه به این نکته مهم که عناصر و اصول بکار گرفته شده در معماری روزگاران نزدیک به عصر ما، حتی در عصر ما میراثی از سنت های کهن معماری این سرزمین است می توان با احتیاط حدس هایی زند. مثلاً در این دوران گنبد بر روی مقاطع مربع در اندازه های نسبتاً کوچک مقدور بوده است. از این روی می توان تصور کرد که آب انبار در این روزگار با مخازن مکعب شکل و پوشش هایی به صورت طاق های چهار ترک ساخته می شده است. همچنین با آگاهی از تکنیک ساختن گنبدها روی ترنبه های ساده (گوشوار) ساختن مخازنی با مقاطع شش و هشت ضلعی ممکن بوده است. اما از آنجا که ایجاد گوشه های متعدد در طرح مخازن باعث بروز مشکلاتی از جمله در آب بندی و بالارفتن هزینه اجرا می شده احتمالاً از این نوع طرحها کمتر استفاده شده است. ماکسیم سیرو احتمال می دهد که آب انبارهای استوانه ای و ستون دار از نواحی مجاور مدیترانه از طریق اسیران جنگی که در زمان ساسانیان بدست پادشاهان ایران اسیر می گردیدند اقتباس شده باشد. در دوران حکومت اسلامی تأکید بر مسائل مربوط به بهداشت و طهارت باعث گردید که ساختن مخازن آب (حوض، آب انبار، خزینه حمام ها) بعنوان یک عنصر اساسی در زندگی مسلمانان در مساجد یا در کنار و نزدیک آنها بیش از پیش متداول گردد  و با تکامل و توسعه کشاورزی و تجارت در این دوران ساختن آب انبارها در روستاها و در مسیر جاده های کاروان رو گسترش مبادلات یابد. همزمان با توسعه اسلام در کشورهای مختلف و گسترش فرهنگی به برکت دین و حکومت مرکزی واحد، فنون ساختمانی تکامل بسیار یافت. ساختن مخازن استوانه ای شکل در این دوران به علت پایین بودن نسبی هزینه ساختمان و مقاومت بیشتر بدن آن در مقابل فشار آب در ایران رایج شد. شاید تکنیک ساختن گنبدهای دورچین بصورت کروی یا مخروطی نیز از همین دوران و به همین علت در معماری ایران ظاهر شده باشد. در این دوران با پدیدآمدن شهرها و محله های جدید، آب انبارها به سان عناصر مرکزیت دهنده در کنار مساجد، مدارس، بازارها و کاخهای دولتی قرار گرفت. نکته دیگری که از نظر تحول طرح های معماری آب انبارها قابل ذکر است ساختن مخازن ستون دار به شیوه مغرب زمین برای بالابردن ظرفیت نگهداری آب در آنها بوده است. پیدایش این فنون در معماری ایران نیز به دلیل نیاز به ایجاد فضاهای وسیع برای اجتماع مردم در یک محل برای عبادت بوده است. ساختن آب انبارهای ستون دار امکان می داد که از طاق های کوتاه برای پوشش مخازن استفاده شود و در نتیجه ستقف مخزن، همکف زمین قرار گیرد و ایجاد بنای دیگر بر روی آن ممکن گردد. در این دوران به تدریج آب انبارها بصورت جزئی از یک مجموعه معماری به هم پیوسته در آمد و معمولاً در کنار و همراه با مساجد و مدارس ساخته می شد. نقش حیاتی آب انبارها در بافت شهرها، بویژه در شهرهای حاشیه کویر و منطقه های کم آب ایران و تکامل طرح و شیوه ساختمان و بعد هنری و تزییناتی آنها (به ویژه در سردرها و کتیبه های الحاقی بدانها) در دوران اسلامی چنان چشمگیر است که میتوان برخی از نمونه های این پدیده معماری را از لحاظ ارزش های هنری، فرهنگی، فنی و تاریخی همسنگ برخی مساجد بزرگ، کوشک ها، مقابر و دیگر آثار هنر معماری ایران اسلامی معرفی کرد و در بسیاری از جای ها، بزرگترین و چشمگیرترین واحد معماری به شمار آورد، زیرا دیگر بناهای همگانی این نقاط در برابر آنها نمودی ندارد. یکی از کهن ترین نمونه های آب انبارهای طاقدار « حوض عضدی » است که فرمان عضدالدوله دیلمی (۳۳۲-۳۷۹ ق) در اصطخر فارس ساخته شد به گفته ابن بلخی: « عضدالدوله به ریختگری روی آن دره برآورد مانند سدی عظیم و اندرون آن به صهروج (ساروج) و موم و روغن و ... و بعد ماکی کرباس و قیر چند لا بر لا در آن گرفتند و احکامی کردند که از آن معظم تر نباشد... عمق آن هفده پایه است که چون یک سال هزار مرد از آن آب خورند یک پایه کم شود و در میان حوض بیست ستون کرده اند از سنگ و ساروج و بر سر آن، سقف حوض پوشیده (فارسنامه ابن بلخی : ۱۵۶) هم او به « دیگر حوض های آب و مصنع ها» در اصطخر اشاره کرده است از این تاریخ تا دوره صفویان (۹۰۷-۱۳۵ ق) و پس از آنکه ساختن آب انبار به عنوان کاری پسندیده توسط شاهان و فرمانروایان و نیکوکاران متداول می گردد به نمونه هایی چند از آب انبارها که تاریخ بنای آن مشخص است برمی خوریم.

  1. شهر مرو در نزدیک مقبره محمد بن زید، آب انباری مربوط به سده های ۵ و ۶ ق /۱۱ و ۱۲ م کشف شده است که مخزنی استوانه ای به قطر ۱/۶ متر دارد و ظاهراً با دو منفذ پنجره مانند تهویه می شده است.
  2. آب انبار نزدیک رباط، تحملج با گنبدی به قطر ۱۷ متر و ارتفاع ۸ متر و گنجایش ۱۵۰۰۰۰ لیتر که از مقایسه آجرهای آن می توان آن را متعلق به همین سده ها دانست.
  3.  مصنعه ای در یزد که در زمان شاه شجاع (۷۶۵- ۷۸۶ ق) همچنان آباد و مورد استفاده اهالی و کاروانیان بوده است.
  4.  حوض زمزم در گازر گاه هرات که ظاهراً به فرمان شاهرخ پسر تیمور (۸۰۷ – ۸۵۰ ق) ساخته شده است.
  5.  تاریخ جدید یزد از آب انباری با تاریخ ۸۴۵ /ق ۱۴۴۱/م و آب انباری دیگر با تاریخ ۸۵۴/ق / ۱۴۵۰ م ذکری به میان آورده است.
  6. آب انبار جِنُک در پشت مسجد جامع یزد متعلق به ۸۷۸ق /  ۱۴۷۳ م (یادگارهای یزد، ج ۲: ۶۵۴).

به استثنای چند نمونه قدیمی دیگر، بیشتر آب انبارهای موجود در ایران مربوط به سده های ۱۰ و ۱۱ ق ۱۶ و ۱۷ م و سده های بعدتر است. در میان این آب انبارها برخی از ارزش والای معماری و هنری خاصی برخوردارند مانند آب انبار حاج کاظم در محله مغلاوک قزوین با گنجایش ۳۸۶۴۰۰۰ لیتر آب، ۴۰ پله، ۲ هواکش، سردری زیبا با قوس جناعی بلند، طاق نماهای متعدد و تزیینات کاشی با طرح های هندسی و خط بنایی (معلقی) و دیگر ویژگی های هنری. اخیراً برای حفظ و نیز به نمایش نهادن این نوع آب انبارها در داخل شهرها، از آنها به عنوان سالن غذاخوری (آب انبار سیداسماعیل در تهران)، چایخانه، تئاتر و موزه استفاده می شود.

انواع:

      آب انبارها را می توان براساس شکل و طرز ساختمان مخازن و نوع پوشش آنها، عناصر به کار گرفته شده برای تهویه و تبرید آب، نوع دسترسی به مخازن و فضاهای ارتباط دهنده، نحوه آبرسانی به مخازن و همچنین از نظر تزیینات به کار رفته در آنها از یکدیگر متمایز ساخت. از این گذشته آب انبارها برحسب خصوصیات منطقه ای و سلیقه سازندگان محلی سبک های مشخصی دارند می توان آنها را از نظر گونه شناسی و سبک شناسی نیز بررسی کرد.

آب انبارهای خصوصی:

      آب انبارهای خصوصی ( در خانه های شهری یا روستایی) عموماً در زیر ساختمان یا در زیر سطح حیاط ساخته می شوند مخازن این آب انبارها معمولاً مکعب یا مکعب مستطیل اند و سقفی مسطح یا گهواره ای دارند. در این آب انبارها اگر مخزن در زیر حیاط ساخته شده باشد برداشت آب از آنها با دلو و از راه دریچه ای که در سقف یا نزدیک به سقف تعبیه گردیده یا به وسیله تلمبه دستی انجام می گیرد. اما چنانچه مخزن در زیر قسمت مسکونی ساخته شده باشد، معمولاً دسترسی به آب از طریق « پاشیر » صورت می پذیرد. پاشیر اطاقکی است کوچک که تقریباً هم سطح با کف مخزن آب ساخته شده، با شیری معمولاً برنجی برای استفاده از آب و گودالی کوچک (چاله ای) در زیر شیر که فاضلاب را به چاه یا چاهکی منتقل می سازد و پلکانی که حیاط را به فضای پاشیر مرتبط می کند. این مخازن عموماً یک هواکش یا بادگیر برای تهویه دارند که تا بام خانه امتداد می یابد. گنجایش برخی از این آب انبارها برای تأمین آب مصرفی سه یا چهار سال یک خانه کافی است.

آب انبارهای عمومی:

       آب انبارهای  عمومی در بیشتر جاها بناهای چشمگیر و بزرگی اند و سازندگان آنها پادشاهان، حکام، والیان یا مردم نیکوکار محلی بوده اند که هزینه آنها را از بیت المال یا از اموال خویش پرداخته اند و برای استفاده عمومی در شهرها، روستاها، دژها، بیابان ها و در میان راهها وقف یا واگذار کرده اند.

آب انبارهای شهری:

     معمولاً در مراکز محله های شهرها، در کنار اماکن مذهبی، آموزشی، رفاهی و تجاری ساخته می شدند. نمونه های بازمانده این آب انبارها نشان می دهند که اینها نسبت به انواع دیگر دارای ظرفی بی تری بوده و می توانسته اند نیاز محلات پرجمعیت شهری را برای ماهها تأمین کنند. اهمیت حیاتی این بناها برای شهرها موجب می شد که در انتخاب نوع مصالح و کیفیت ساختمان آنها بسیار دقت شود و افزون بر بخشها و اجزاء ضروری، جلو خانه های بزرگ، سردر و کتیبه و هشتی، پله های پهن، بادگیرهای بلند و همچنین تزیینات گوناگون برای آنها طرح و تعبیه گردد.

آب انبارهای روستایی:

    عموماً در میدانهای مرکزی روستاها ساخته می شدند با معماری بسیار ساده و مصالح موجود در محل و بیشتر فاقد تزیینات و پیرایه ها، طرح مخازن این آب انبارها بیشتر استوانه ای است. از نمونه های مطالعه شده آب انبارهای روستایی، آب انبار حاج سید حسین در آبادی خِتک (خدِک یا خَویدک) و آب انبار دو راه در آبادی رحمت آباد در استان یزد (یادگارهای یزد، ایرج افشار، ۱/۲۲۲، ۲ ، ۸۵ – ۸۶) را می توان ذکر کرد.

 آب انبارهای قلعه ای:

     بسیار ساده و اغلب به صورت حوض های سرپوشیده اند، مخزن آنها نسبتاً کوچک و عمیق است که به شکل چاهی مربع در قسمت مرکزی قلعه ساخته شده و برخی از آنها به نحوی با مجموعه بناهای قلعه ترکیب شده که می توان آب باران را که بر روی بام ها و صحن قلعه روان می شود، جمع آوری و در داخل انبار ذخیره کرد. آب انبار قلعه حسام آباد اسدآباد همدان (کرمانشاهان – کردستان: گلزاری، ۹۱) و آب انبارهای قلعه گرم و رسمام (منوچهر ستوده، از آستارا تا استرآباد؛ ۲/۳۴۰) به ویژه آب انباری مدور، کنده شده در سنگ خارا، با پلکانی سنگی که همه رشته پلکان نیز یکپارچه از سنگ بدنه جدار درونی آب انبار تراشیده شده، واقع در شهرک لافت جزیره قشم، و نیز آب انباری که با ۳۳ ستون سنگی و به ساروج اندوده به وضعی غریب در طبقه دوم بنایی در جزیره هرمز ساخته شده قابل ذکرند. معماری آب انبارهای داخل کاروانسرا را می توان تاثیر گرفته از آب انبارهای قلعه ای دانست و در این گروه مطالعه کرد. اینها معمولاً به صورت حوض هایی سرپوشیده، در میان حیاط و روی محورهای اصلی کاروانسرا ساخته شده اند با مخازن نسبتاً کوچک و کم عمق روی طاق این مخازن کاملاً مسطح است که از آن بارگیری کاروان ها استفاده می شده است.

آب انبارهای میان راهی:

     که غالباً در مسیر جاده های کاروان رو، در کنار کاروانسراها ساخته شده اند؛ مخازنی استوانه ای و پوششی گنبدی دارند . در برخی از آنها اطاقها و کلاه فرنگی هایی بر روی آب انبار برای استراحت مسافران و خواندن نماز ساخته شده است. از نمونه آب انبارهای میان راهی آب انبارهای حوض بلند و زیر زیرآب بر سر راه یزد به مشهد، آب انبار حاجی حسن عطار در جاده قدیم یزد به تهران و آب انبار بُرِسه یا بُرِسته در نزدیک تفت را می توان نام برد.

آب انبارهای بیابانی:

      عموماً در میان بیابانهای خشک به منظور سیراب کردن دامها ساخته شده اند. مخازن اینها عموماً چهارگوش ساخته شده و دیوارهایشان تا حدود ۲ متر یا بیشتر از سطح زمین بالا آمده و به صورت اطاقکی روی آنها سقف زده شده است. در مورد این گروه آب انبارها مطالعه زیادی نشده است.

شیوه ساختمان و مصالح:

      مخازن آب انبارها با توجه به بزرگی و کوچکی آنها به دو صورت ستون دار و بی ستون و با مقاطع مربع، مربع مستطیل، هشت ضلعی و دایره ساخته شده اند. ظرفیت متوسط آب انبارهای موجود در حدود ۵۰۰، ۱ – ۳ و قطر دهانه آنها در حدود ۱۵ متر است. گنجایش آب انبارهای ستون دار گاه بالغ بر ۳۰۰۰-۳ و گاه بیشتر می شود. مخازن آب انبارهای کوهستانی را با قلم و چکش در دل سنگ کنده و سقف آنها را با طاق ضربی پوشانده اند. گاهی نیز قسمتی از طاق، سنگ طبیعی کوه است که زیر آن را هلالی با قلم تراشیده و بقیه را با آجر سقف زده و به یکدیگر متصل کرده اند. مانند آب انبارهای عظیم گرد کوه دامغان، اما برای گودبرداری و ساختن مخازنی که در زمین نرم و در دشتها ساخته شده  در ایران از دو روش استفاده گردیده است. شیوه رایح، گودبرداری کامل و روش دیگر که نسبتاً ساده تر و کم خرج تر است « ریخته ای » نام دارد.

گودبرداری کامل:

در این روش پس از گودبرداری جای مخزن اصلی تا عمق پیش بینی شده، کف آن شفته آهک می ریزند و پس از سفت شدن کف، به چیدن دیوارهای مخزن با آجر یا سنگ می پردازند. برای استحکام بیشتر و غیرقابل نفوذ شدن مخازن از آجرهای خوب پخته شده استفاده می کنند و آنها را معمولاً قبل از به کار بردن در آب می زنند (زنجاب کردن) و در برخی جاها در محلول آب آهک فرو می برند. ملاط آجرها یا سنگها نیز شفته آهک (ماسه آهک) است. پس از آنکه طاق را با آجر و گچ یا خشت و گچ یا سنگ و گچ زدند کف و بدنه را ساروج می کنند. غالباً آب انبارهای بزرگتر را با لایه مضاعفی از آجر و لایه دیگری از ساروج، با ترکیبی اندک متفاوت، می پوشانند. آب انبارهای کوچک کاروانسرا معمولاً با گنبدی از قلوه سنگ های ورقه شده پوشیده می شوند، این قلوه سنگها مانند آجر روی هم قرار می گیرند و بالا می روند، ولی آب انبارهای بزرگ همیشه طاقی از گنبد دارند (همان ماکسیم سیرو، ۲۲۷).

برکه های بسیاری د رحاشیه خلیج فارس با سنگ ساخته شده و طاق آنها را نیز با سنگ زده اند، مانند برکه کاکا، خَرَکی، شیخ، نیریز، شاکو و شکری در بندر لنگه، برکه رئیس حسن، گله داری، عباس و بهزاد در بندرعباس که قابل ذکرند و مصالح ساختمانی برکه های حاشیه جنوبی فارس و کرمان آجر و خشت است، بیشتر مخازن با آجر و بیشتر سقف ها با خشت ساخته شده تا از انتقال حرارت به سطح آب جلوگیری شود.

روش تخته ای:

      در این روش جای دیوارهای مخزن را به عرض معین و عمقی که آب انبار در پایان کار باید داشته باشد گودبرداری می کنند و داخل آن را تا نزدیک سطح زمین (درست مانند پی سازی در ساختمان) شفته آهک می ریزند و یکی دو هفته آن را رها می کنند ت افت لازم را بکند و کمی خشک و سفت شود. سپس محوطه میان این دیوارهای شفته ای را که خاک بکر و جای مخزن اصلی است گودبرداری می کنند و آنگاه به ساختن کف و ساروج کردن بدنه مخزن می پردازند. در پاره ای جای ها دیده شده که پس از آماده شدن دیوارها و پیش از گودبرداری قسمت داخل دیوارها، به زدن سقف پرداخته ایند، زیرا چوب بست کردن داخل آب انبارهای بزرگ با توجه به اندازه ابعاد آنها ساختن تعدادی ستون یا جرز در داخل مخزن ضروری است. نمونه های این ستون ها و جرزها را در آب انبارهای ستون دار کاروانسرای مادرشاه، همچنین آب انبارهای حاکم هارون (با چهار جرز) و حاجی سیدحسین صباغ در کاشان می توان مشاهده کرد (همان، ماکسیم سیرو، ۲۲۹-۲۳۲)، آب انبارهای عمومی را غالباً با طاق و گنبد می پوشانند و عموماً پوشش آب انبارهای بزرگ نیم کرده و در برخی مناطق تخم مرغی، مخروطی یا نزدیک به مخروط است و شیوه معمول طاق زنی به صورت دورچین، با این روش می توان دهانه های تا حدود ۲۰ متر و کمی بیشتر را پوشاند. گاه دهانه مخزن آن قدر بزرگ بوده که زدن گنبد بر آن غیرممکن می شده مانند برکه کَل (کچل) در کَراشِ لار، که دو سه بار گنبدی که بر آن ساختند فرو ریخت و هنوز بی گنبد و کَل بر جای است.

آب رسانی:

      آب انبارهایی که در مناطق کوهستانی، کوهپایه ها و دشت ها نزدیک به چشمه ها یا مظهر قنات ها ساخته شده اند به وسیله مجرایی که از مظهر قنات یا چشمه به مخازن می پیوندد پر می شوند. در بیشتر جای ها کوشش می شود آب از طریق مجراهای زیرزمینی یا تنبوشه ای به مخازن هدایت گردد. گاهی طول مسیر تنبوشه گذاری شده به چندین کیلومتر می رسد، مثلاً آب انبارهای عظیم گرد کوه دامغان از آب چشمه پیخار که در دو فرسنگی قلعه واقع بود پر می شد.

آب رسانی معمولاً در زمستان و پیش از جاری شدن سیل انجام می شود  و حجم آب به وسیله دریجه ای ویژه که در مسیر جریان آب قرار می گیرد تعیین می گردد.

بیشتر آب انبارهای کار راه های کاروانی از سیلاب های بهاری رودخانه های نزدیک به آنها پر می شود: خاکریزهای مورب در بستر رودخانه در هنگام خشکی می سازند و آب گرد آمده در پشت خاکریزها را به مجرایی که به آب انبار می پیوندد هدایت می کنند. بعضی از این مخازن یک مجرای خروجی در مقابل مجرای ورودی دارند که مازاد آب را از انبار به بیرون هدایت می کند. اگر مجرای خروجی کشش کافی نداشته باشد، آب در پشت خاکریز جمع می شود و پس از شکستن آن در بستر اصلی رودخانه جریان می یابد. در منطقه تایباد، سیلاب ابتدا به یک حوضچه وارد می شود و پس از آنکه رسوبات آن تا اندازه ای ته نشین شد سرآب آن را به حوض انبارها می اندازند. در این صورت برداشت آب ابتدا از این حوضچه صورت می گیرد. در نواحی جنوبی ایران جوی های متعدد کوچکی در مسیر سیلاب ها ساخته می شود. آب باران در این جوی ها گرد می آید و به يک جوی بزرگتر که به آب انبار می پیوندد هدایت می شود گاه در این مناطق سه چهار برکه نزدیک به هم بوسیله نهری به یکدیگر متصل شده است تا اگر آب از یکی سرریز کند به دیگری وارد شود. این نوع آبرسانی گاه در مناطق کوهستانی نیز انجام می گیرد.

آب برداری:

برخی از آب انبارهای خصوصی و بیشتر آب انبارهای عمومی دارای پاشیراند. آب انبارهای عمومی بزرگ گاه بیش از یک شیر یا چند چاله فاضلاب دارند. پاشیر به وسیله پلکان های آجری یا سنگی به سطح زمین مرتبط می شود. بلندی در درازا و پهنای هر پله و شیب و بلندی سقف پلکان ها و همچنین نوع سقف آنها (جناغی یا گهواره ای) در آب انبارها متفاوت است. اندازه پله ها گاه حتی در یک آب انبار یک اندازه نیست. مانند آب انبار شیخ علی خان در بازار اسدآباد، پلکان همیشه در محور مخزن آب انبار واقع نیست و بستگی به وضع آب انبار دارد، ولی همیشه مدخل تا پاشیر مستقیم ساخته می شود تا نور کافی به پاشیر برسد. (کاروانسراهای ایران، ماکسیم سیرو، ۲۸۸). برخی از آب انبارهای بزرگ دارای دو پلکان جداگانه اند تا رفت و آمد از آنها به آسانی انجام گیرد. در آب انبار روستای رحمت آباد یزد یکی از دو پلان برای استفاده مسلمانان و دیگری ویژه زرتشتیان بوده است. گاهی نیز یکی از دو راه پله خصوصی و دیگری عمومی است، مانند آب انبار مصلی در نایین که پلکانی اختصاصی در داخل باغ و پلکانی دیگر برای عموم در خارج از باغ دارد (ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران: محمود متوسلی، ۹۱).

مدخل پله پاشیر در برخی از آب انبارها بسیار زیبا ساخته شده است، تا آنجا که عامل اصلی زیبایی مجموعه بناهای اطراف خود می گردد، مانند مدخل زیبای آب انبار میدان حسینیه در افوشته (از دیدنی های نطنز) که در وضع فعلی موثرترین عامل تزیینی میدان است، برخی از آب انبارهای عمومی – بی توجه به بهداشت – فاقد پاشیرند و پلکانی در داخل مخزن آب، از سطح زمین تا کف آن، ساخته شده است و مستقیماً می توان از مخزن آب برداشت و به تدریج با مصرف آب و پایین رفتن سطح آن، پله های بیشتری از زیرآب آشکار می گردد، مانند آب انبارهای حسینیه های زواره و کراش و دهکده های آن، دخل مخازن برکه های این ناحیه نیز پلکان چهارگوشه کوچک تا کف برکه ساخته شده که در محل به آنها (پاکُنه) می گویند. نوعی دیگر از آب انبارهای عمومی که معمولاً گنجایش کمی دارند، فاقد هرگونه پله اند و از طریق دریچه ای، ماننده دهانه چاه که مستقیماً به مخزن متصل است با دلو از آنها آب برمی دارند. این گونه مخازن در طبس و محمدیه نایین و برخی شهرهای کویری دیده می شود.

آب پخشان ( در کرمان مقسم نامیده می شود)

  1. محل تقسیم آب
  2.  پنگان
  3.  داغداران
  4.  آب پخشان یا مقسم: در صورتی که مقدار آب آنقدر بوده که تقسیم آن برای تعیین سهمیه دهات و شهرها از لحاظ مقدار و عبودر آن از نهرهای متداول و معمولی مشکل ایجاد نمی نمود، پیشینیان، آب قنات – چشمه یا رودخانه را بوسیله آب پخشان تقسیم می کرده اند. در نمونه آب پخشان در ایران قابل توجه است: یکی مربوط به سیستم آب چشمه فین در کاشان (آب پخشان چشمه فین پیش از انقلاب اسلامی تعمیر شد) دیگری متعلق به آب رودخانه شش طراز در کاشمر است. در آب پخشان کاشمر هر نهر به یک ده جاری می شود. نوعی از آب پخشان دیگر نیز در گذشته بوده که به شیوه آب پخشان تخته واره ایی می باشد. و اشکال دیگر آب پخشان نمونه ایی است که در خمین به آب برخورد کرده اند که مانند سنگ آسیا است و کاملاً گرد است و در وسط آن سوراخی گرد وجود دارد.

در شهر جوپار واقع در ۲۵ کیلومتری جنوب کرمان، قنات معروف صاحب الزمان (گهرریز) که یکی از قدیمی ترین قناتهای ایران محسوب میشود، از گذشته های دور تا به امروز به همین شیوه به شش قسمت تقسیم می شود و به باغها و کشتزارها و مزارع این شهر روانه می گردد. این آب پخشان در اصطلاح مردم این منطقه، شش مقسم نامیده می شود.

آب ترازو

  1. دانش تسطیح زمین و کاریز سهولت جریان آب را.
  2. آب تراز کردن: تسطیح زمین و کاریز بصورتی که آب جریان کند
  3. دانش تسطیح زمین و کاریز برای سهولت جریان منظم آب.
  4. دانشی است خاص معماران و بنایان که بدان بردن آب از جایی به جای دیگر را آسان سازند.
  5.  آلتی است که معماران و کاریزکنان استاد در کندن قنات و کاریز به کار برند.

آب دزد

  1. منفذی به درون زمین که آب و نم از آن نفوذ کند و گویند این زمین یا این کاریز آب دزد دارد.
  2. مجرای آب

آبده

  1. چاه اصلی و نخستین با مادر چاه کاریز.

آب شناس

  1. مقنی که داند کدام زمین را آبست و کاریز در آن توان کردن.
  2.  قناقن.
  3.  قن قن.
  4.  شخصی که داند کدام جای از زمین آب دارد و کدام جا آب ندارد .
  5.  شخصی که آب کاریز و چاه را می شناسد یعنی می داند که کدام جای از زمین آب دارد و کدام جا ندارد.

آبکار

  1. کاریز کنی.
  2.  تنقیه قنات.
  3. لای ر وبی.
  4. لاروبی.
  5. آبیار کشت و زرع.
  6. آبکش . سقا.
  7. بر وزن آبیار، به معنی سقا باشد.

آبکشی

  1. عمل و شغل آبکش.
  2. آبکشی کردن.

آبکشی کردن

  1. کشیدن آب از چاه و مانند آن.
  2. سقایی.
  3. آبکشی.

آبگیری کردن

  1. پرآب کردن حوض و آب انبار.

آبهای زیرزمینی

قسمتی از آب باران و آب حاصل از ذوب برف، در زمین نفوذ می کند، و آبهای زیرزمینی را تشکیل می دهد. این آب در ایران به صورت آب چشمه، قنات، چاههای کم عمق و نیم عمیق و عمیق، مورد استفاده قرار می گیرد: کمی بارندگی و محدودیت منابع آبهای سطحی و نبودن آن در بسیاری از نقاط کشور، باعث شده که مردم به ویژه کشاورزان و دامداران برای تامین آب مورد نیاز خود و زراعت و احشامشان، از آب های زیرزمینی نیز استفاده کنند. تعداد زیاد قنات ها و چاههای کم عمق در نقاط مختلف کشور، نشانه های چندین هزارساله بهره برداری از این منابع زیرزمینی است. جمع شدن آب در زیرزمین و تشکیل آبهای زیرزمینی، از جمله بستگی به قابلیت نفوذ و تخلخل زمین دارد. آب در زمین تا یک عمق معینی نفوذ می کند و بر روی طبقه غیرقابل نفوذ ذخیره می شود. به قسمتی که آب در آن ذخیره می شود، سفره آبدار گویند. جریان آب زیرزمینی غالباً خیلی کند (روزانه حداکثر ۵ تا ۱۰ متر) است. آب زیرزمینی ممکن است با آبهای سطحی، نیز در ارتباط باشد. چنانچه سفره آب زیرزمینی مرتفع تر از رود یا دریا واقع شده باشد، آب زیرزمینی، وارد آبهای نامبرده می شود. برعکس در مواردی که آب سطحی بالا و سفره آب زیرزمینی پایین تر قرار گرفته باشد، امکان تغذیه آب زیرزمینی از آب سطحی وجود داردم. در مواردی که آب زیرزمینی وارد یک چاله ساختمانی یا ناودیس بسته مواد تخریبی بشود، تشکیل یک دریاچه آب زیرزمینی را می دهد. در بهره برداری از این آب باید از جمله توجه داشت که مجموع آبی که برداشت می شود از مقدار آبی که وارد زمین (سفره آبی) می گردد، تجاوز نکند. غارت آب زیرزمینی، نتایج ویران کننده ای در برخواهد داشت. از آن جمله امکان دارد که سطح تمامی سفره آبی به شدت پایین رود، در نتیجه علاوعه بر کمبود و یا فقدان آب، زمین هم نشست کند. سفره های آبدار زمین، در شرایط و نقاط مختلف، با هم تفاوت دارد و آنها را به انواع سفره های آب های آزاد، سفره های آبهای محصور، سفره های آب ساحلی و جزایر، سفره های آبدار تشکیلات آهکمی و گچی می توان طبقه بندی کرد. مهمترین تغذیه آب های زیرزمینی، همان آب نفوذی رودخانه ها و سیلابها است. و تغذیه آبهای نفوذی، در ارتفاعات و مناطق کوهستانی است و از جمله به دلایل میزان بارندگی و میزان تبخیر آب در این مناطق نسبت به دشتها، آبهای زیرزمینی بیشتر تغذیه می شود.

آبهای کوزه ای

این روش در روستاهای حاشیه کویر، به ویژه در زمینهای شیب دار و عمدتاً به منظور کشت صیفی، در ایران مورد استفاده بوده است. در این روش، کوزه هایی را تا گلوگاه در خاک فرو می بردند و از آب پر می کردند و با استفاده از نم موجود در پیرامون کوزه ها به کشت می پرداختند. کوزه ها در موقع لزوم توسط شخصی از آب پر می شد.

اداره قنات

اداره ای که در زمان رضاشاه تاسیس و به امور اداری مقنیان، دستمزد، ساعات کار روزانه و نظارت بر قراردادها و رسیدگی به مسایل قنات داری می پرداخت.

ازدواج قنات

براساس اعتقاد زارعین بعضی از قناتها ماده و برخی از آنها نر می باشند. قنات ماده می بایستی شوهر نماید و برای قنات نر، زن بایستی گرفت. در مرآت البلدان اعتمادالسلطنه به این ازدواج اشارت رفته و در ذیل واژه چهارمحال در بیان (قرای ناحیه لار) می نویسد: قناتی در ده (سامان) هست مشهور به (لق دمبه)، گویند اگر قنات مزبور زن نداشته باشد آبش خشک می شود به این معنی که زنی به اسم قنات باید عقد کرد و آن زن شوهر دیگر نباید داشته باشد و اقلاً ماهی یک دفعه تابستان و زمستان زن برهنه شود و در آب قنات فرو رود، اگر این کار را کردند همیشه آب قنات جاری است، اگر زن برای قنات معین و عقد نکنند آبش خشک می شود. در منطقه لارشهر کرد اصفهان نیز به (ازدواج قنات) اعتقاد دارند زیرا بعضی کشاورزان عقیده دارند که آب هم نر و ماده دارد مثلاً گاهی که دو رشته جوی که یکی بر اثر عوامل موجود در طول بستر ایجاد سر و صدا نماید و به سرعت حرکت کند، آن را نر می پندارند و دیگری که آرام حرکت نماید ماده می پندارند. در روستای بن بخش لار (شمال شهرکرد) که دهی است کوهستانی قناتی بنام (زبیده آباد) وجود دارد. سکنه معتقدند که زبیده همسر هارون الرشید دستور به حفر آن داده است، نامبردگان چنین می پندارند که آب این قنات نر است و اگر گاهی به مناسبتی آب آن خشک یا از حجم آب آن کاسته گردد آب قنات نر، و به سراغ آب ماده رفته و برای اینکه نظر قنات را جلب نموده تا از قهر باز گردد برایش زن می گیرند، محلیان کهنسال در این مورد اظهار می داشتند که تا بحال سه بار برای قنات مذکور زن گرفته اند و هر بار که قنات ازدواج نموده آبش بیشتر شده است.

آداب و رسوم ازدواج قنات

ازدواج مجاری قنات هم دارای آداب و ترتیبی است به این مفهوم که زن بیوه ای را راضی می نمایند که حاضر گردد زن قنات شود، پس از حاصل نمودن رضایت اهالی مانند سایر عروسی ها جشن می گیرند، از نوازندگان محلی دعوت بعمل می آید که در این عروسی به هنرنمایی و هنرمندی بپردازند، براساس سنت ده عروس را بر اسبی سوار می کنند و با ساز و دهل، پایکوبان و رقص کنان در حالی که پیران و بزرگسالان ده در پیشاپیش جمع حرکت می نمایند عروس را به سر قنات می برند.

مقدمات عقد را فراهم نموده و عروس خانم با رسم مخصوص (بله) می گوید و سپس حضار به کف زدن های ممتد پرداخته و نقل و شیرینی بین مردم تقسیم می نمایند و پس از پایان این مراسم عروس را با قنات تنها می گذارند. عروس هم در خلوت و دور از نظر اغیار لباسش را بیرون آورده و به داخل آب قنات می رود. آخرین بار که برای قنات (زبیده آباد) روستای بن بخش لار زن گرفته اند حدود سال ۱۳۱۰ ش بوده است. ناظران مراسم نقل کرده اند که پس از برگزاری مراسم ازدواج به فاصله دو ساعت آب قنات جاری گردید و از آن پس زن قنات هر سالی یک دو بار عریان شده داخل قنات می گردید تا آب قنات هوس آب ماده نکند، در قبال این کار همه ساله به هنگام برداشت محصول گندم و جو در سر خرمن مقدار معینی محصول «گندم و جو» به زن قنات تعلق می گرفت.

نمونه دیگر در ده «حسین چه» در شمال فریدن اصفهان همین رسم ازدواج انجام می گیرد با این تفاوت که سکنه سالی یک بار برای قناتشان زن می گیرند و هر سال که موعد زن گرفتن قنات فرا می رسد پیرزنهای آّبادی جمع می شوند تا یکی از آنها را برای همسری قنات انتخاب نمایند زیرا در ازاء این کار مقداری محصول برابر مخارج سالیانه یک نفر به زن قنات داده می شود که گاهی از مخارج دو سال فرد مذکور هم زیادتر است در قبال پرداخت این مخارج وظیفه زن قنات آن است که هفته ای یکبار شبهای پنجشنبه در تابستان ها خود را در آب قنات شستشو دهد. نمونه دیگر در دلیجان اصفهان است . قناتی است معروف به علایی که آبش نر است و گاهی قهر می نماید برای این قنات هم زن می گیرند. زن قنات وظیفه دارد در تابستان خود را در آب قنات بشوید و در زمستان به علت سردی هوا با آب قنات وضو بگیرد و دعا نماید که آب کم نشود زیرا در صورت کم شدن آب قنات، مقرری او از محصول قطع خواهد شد.

در منطقه تفرش نیز برای « قنات تروبار » زن می گیرند. به هنگامی که آب قنات مذکور کم می شود برایش زن می گیرند تا آبدهی آن زیاد شود، مراسم ازدواج به این صورت است که زمانی که آب قنات کاهش می یابد، از هر زارع مقداری گندم نسبت به وسعت زمین مزروعی اش جمع آوری می نمایند، معمولاً مقدار گندم جمع آوری شده را به او می دهند و بعد او را به عقد قنات در می آورند و به او سفارش می کنند که هر شب جمعه به بالین قنات رفته و با آن هم بستر شود. طرز هم بستر شدن به این صورت است که زن به سر مظهر قنات رفته و خود را به آب می زند.

استادکار قنات

شورای آبیاری فردی را به عنوان نماینده قنات انتخاب می کند که وی را «استادکار قنات» گویند. این فرد یکی از مقنی های با تجربه است که تمام امور قنات از قبیل حفر پیشکار، لاروبی، آب هرزی و امثال آن تخصص دارد. فرد مذکور بایستی به هنگام نیاز کلیه وسایل لاروبی و حفر قنات را تهیه کند ولی مزد کارگران به عهده استاد کار قنات خواهد بود. پول مورد نیاز را از شورای آبیاری می گیرد و به کارگران می پردازند. حقوق استادکار قنات معادل یک مقنی متخصص و ماهر است و علاوه بر آن پولی معادل ۱۰ درصد حقوق روزانه کارگران زیر نظر خود از شورا دریافت می کند، این مبلغ برای تخصص و کارهای ضروری و مورد نیاز به نامبرده داده می شود.

بست

پیمانه ای است برای اندازه گیری آب قنات، سوراخ این پیمانه که آب از آن می گذشت یک جو در یک جو و به مقدار آبی که در هر ساعت از چنین سوراخی می گذشت یک بست می گفته اند.

پازراعی

زمین هایی هستند که فاصله آنها تا مظهر قنات دور، و در روزهای آخر مداربندی آبیاری می گردند و احتمال این که در مداری آب به آنها نرسد خیلی زیاد است.

پشته

  1. فاصله میان دو چاه قنات (کرمان)
  2.  بافه
  3.  کوز (در زراعت به فرانسه
  4. در اصطلاحات مقنیان پشته انداختن یا پشته کردن قنات فرو ریختن مجرای آن.
  5. پاره هایی از سقف و دیوار آن واریز کردن (اصطلاحات مقنیان)پ
  6. پشته بندی کردن، زمین را پشته ها کردن برای بعضی کشت ها چون کشت سیب زمینی و غیره...
  7.  پشته قنات: مسافت میان دو میله است.
  8.  فاصله میان دو حلقه چاه.

پنگال

ظرفی بوده برای بخش کردن آب از روی زمان، خوارزمی اندازه آن را برابر ده بست نوشته است.

پوت

قنات متروک (کرمان)

پیشکار

  1. محصولی که زود کاشته باشند.
  2.  هر یک از چاههای آخر قنات
  3. چاهی که از آنجا مقنیان لایروبی را شروع کنند.
  4.  در اصطلاح مقنیان و کاریزکنان، قسمت بیشین کار قنات هنگام تنقیه و لایروبی.

پیشکاری

عمل مقدماتی تنقیه و لاروبی قنات.

پینه

پینه زدن یا پینه جلوبردن، گود کردن مجرای قنات در صورتی که قنات خشک شود، پس از «گمانه زدن» قنات در صورتی که به آب نرسند مجرای قنات را گودتر کنند و اصطلاحات مزبور را در این مورد بکار برند.

پینه برداشتن

لایه یا طبقه ای از زمین را گرفتن و کندن و پیش رفتن، بخصوص در کار لایروبی قنات.

پیووز

خس و خاشاک هایی که جلو مجرای آب را می گیرد.

تافیه

تافیه یا تافیه شدن در مورد قناتی گفته می شود که در جریان آب آن اختلالی حاصل گشته یا متروک باشد (کرمان)

تر و خشک

از انواع متوسط طول قنات که طول آن از حدود یک کیلومتر تجاوز نمی نماید. پس از پایان محل خشکه کار قسمت تر و خشک آغاز می گردد، قسمتی از این فاصل که به محل خشکه کار متصل می گردد تقریباً خشک و قسمت دیگر مرطوب و رفته رفته بر مقدار رطوبتش افزوده می گردد. فاصله دهانه چاهها در این قسمت بین ۲۰ تا ۲۵ متر و عمق چاهها بین ۱۰ تا ۲۰ متر نوسان دارد.

تلمبه

از دستگاههای بالا برنده آب

تنبوشه

  1. لوله سفالین یا سمنتی کوتاه که در زیر خاک یا میان خاک یا میان دیوار کار گذارند، تا از آن آب عبور کند.
  2. لوله های سفالین که به هم پیوندند در زیرزمین، رفتن آب را.
  3.  لوله ها از سفال پخته که راه و مجرای آب از آن راست کنند.
  4. لوله سفالین که برای آبراهه بکار برند.

تیره گر

تیره گران قشری از گروه آبیاران می باشند که در تابستان به گل آلود کردن آب نهر قنات (بلده) اشتغال دارند، در منطقه باغستان که محلی است کلوخی در اصطلاح محلی «لاخ» و آب نهر از وسط لاخ ها می گذرد.  تیره گران در این محل به گل آلود کردن آب می پردازند. چون لاخ ها در آب حل می شوند و آب را گل آلود می کنند لای و رسوبات معلق در آن به هنگام آبیاری در زمینهای مزروعی ته نشین می کنند و زمین را حاصلخیز می نمایند. باغهایی که در تابستان امکان استفاده از این آب گل آلود را نداشته باشند سعی می کنند در زمستان چند روزی از آب گل آلود باران برای باغهای خود استفاده نمایند و در اصطلاح محلی این عمل را «لای انداز» می نامند. تیره گران از طرف سازمان آبیاری دستمزد می گیرند و معمولاً بطور نوبتی فعالیت دارند، به این معنی که یک یا دو نفر به گل آلود کردن آب مشغولند و فرد دیگر در حال استراحت می باشد.

چاه

گودالی به شکل استوانه که در زمین حفر کنند و از آن آب بالا کشند، یا فاضلاب را در آن ریزند.

چاه آرتزین

به فرانسه artesian

  1. چاه جهنده
  2. چاهی که غالباً بین دو زمین برآمده حفر کنند و آبش فوران نماید.
  3. چشمه آب گرم: چشمه ایی که از آن آب گرم معدنی بیرون آید.

چاه خو

  1. مقنی و چاه کن (کرمان)پ
  2. کسی که پیشه اش کندن چاه یا لاروبی کاریز است.

چاه کن

  1. معروف است.
  2. مقنی و چاخو
  3. کسیکه کارش چاه کندن است
  4. حفار
  5. کموش
  6. کن کن
  7. چاه کننده
  8. کننده چاه
  9. آنکه چاه می کند
  10. غار
  11. آلتی جهت کندن چاه

چاه یوز

  1. چاه خو
  2. مقنی
  3. چاه کن
  4. حفرکننده چاه قناتپ
  5. آنکه در کندن چاههای قنات و بازکردن مجرای زیرزمینی قنوات مهارت دارد.
  6. چاهجو معنی ترکیبی آن جوینده چاه و یوز به معنی جوینده است.

چرخ

  1. چرخ دولاب
  2. چرخ آسیا
  3. چرخ چاه

چرخ آب کشی

  1. چرخ
  2. چرخاب
  3. چرخ دولاب
  4. چرخ چاه
  5. دولاب
  6. چرخ آب که بوسیله گاو یا شتر یا اسب و غیره کشند.
  7. چرخی که بدان آب از چاه کشند.

چرخ آبی

  1. چرخ آب.
  2. چرخی که به قوه آب حرکت کند.

چرخاب

  1. جرخ آب: چرخی که به قوه آب حرکت کند.
  2. گرداب
  3. در کنار رودها جایی که شیب آب تند بود و آب در بستر رود با فشار ریخته می شده، سرنی (توربینی) می نشانیده اند که با فشار آب می گردید و در کنار رود یک چرخ افقی دیگر می نشانیدند و زنجیری بشته به دور آن انداخته بودند که به دور سرن نیز می گردید. بر آن سرن و چرخ بالایی تکیه داشت و جابجا دول های دهن گشادی آویخته بود. هنگامی که سرن با فشار آب به گردش درمی آمد آن زنجیر بسته به دور محور سرن چرخ بالایی می گردید  و دول ها یا به گفته آن زنان گادوشها پیاپی یکی پس از دیگری در آب می رفت  و پر از آب می شد و با گردش زنجیر بالا می آمد و چون به فراز چرخ بالایی می رسید هنگامی که از چرخ رو به پایین سرازیر می شد، آب آن در حوضی که در کناره رود زیر چرخ بالایی ساخته بودند فرو می ربخت و از آنجا در جویی روانه می گردید. چرخاب دستگاه آب کشی بوده که آب را چند متر بالا می آورده و با فشار آب کار می کرده است.

چرخ چاه

  1. چرخاب
  2. دولاب
  3. چرخی که بدان خاک کنده از ته چاه برکشند.
  4. چرخی که در کاریزها برای کشیدن خاک و گل چاههای قنات از آن استفاده کنند.
  5. عُجله
  6. عکم
  7. علق
  8. علاق
  9. عصمور

چرخ دول

از ادواتی است که برای کشیدن آب از چاه ابداع کرده اند و آن عبارت است از چرخ چوبینی که بطور عمودی در دهانه چاه قرار داده اند و بوسیله چرخ افقی دیگری که گاوی به آن بسته اند به حرکت در می آید. (شوشتر)

چرخ دولاب

  1. چرخاب
  2. چرخ چاه
  3. چرخ دلو
  4. چرخ جر
  5. چرخی که یک یا چند دلو پرآب را از چاه برکشد.
  6. نوعی چرخ چاه که بر سرچاه آب نصب کنند و آن را بوسیله چند مرد زورمند یا بوسیله اسب و شتر و گاو به حرکت آورند و یک یا چند دلو بزرگ پرآب را از چاه بالا کشند.
  7. نوعی چرخ مخصوص آب کشیدن از چاه که چند دلو آب را بدان بندند و آن را بوسیله آدمی یا اسب و شتر و گاو به حرکت آورند تا دلوهای پرآب را از چاه بالا آورد و دلوهای خالی را بدرون چاه فرستند.

چرخ کش

از گروههای مقنی که در دهانه قنات در کنار چرخ چاه ایستاده با گرداندن چرخ، طنابی را که به چرخ متصل است و به انتهای آن قلاب وصل است به ته چاه فرستاده و پس از تعویض دلو توسط لاشه کش و تکان دادن طناب، چرخ کش دلو پر را بالا می کشد.

مزد روزانه چرخ کش در سالهای ۱۳۰۵ ش: ۳ قران- ۱۳۲۰ ش: ۸ قران – ۱۳۳۰ ش: ۲۴ قران – ۱۳۴۰ش: ۸۰ قران – ۱۳۵۴ش: ۴۰۰ قران – ۱۳۵۵ ش: ۵۰۰ قران بوده است.

چرد

چاهی که دهانه آن به شکل چهارگوش یا  دراز چهارگوش بوده و دیواره آن را با سنگ و ساروج برآورده بودند و با چند گاو و چندین دلو بزرگ از آن آب می کشیدند.

چهاب

چاهی که آب آن را با گاو و یا حیوانات دیگر می کشند.

حریم قنات

حریم قنات این است که زارعین تا فاصله ۵۰۰ متری قنات دیگران نمی توانند چاه آبده و یا قنات دیگری حفر نمایند، به عبارت دیگر مسیر هر قناتی در طول عرض خود از هر طرف دارای ۵۰۰ متر حریم می باشد که شرع و عرف محل آن را به رسمیت می شناسد. اسناد و قباله های برجای مانده از قناتها به حریم آنها نیز پرداخته است و از این رو مسیر قنوات در قباله های رسمی منطقه تفرش مشخص گردیده است تا اگر زارعی بخواهد در فاصله ای کمتر از حریم تعیین شده چاه حفر نماید مالکین دیگر بتوانند با ارائه سند مالکیت خود نامبرده را از این کار منصرف کنند. در اسناد محلی تعداد حلقه چاهها و مسیر کوره اصلی دقیقاً مشخص گردیده است و در نقشه های ثبتی محل دقیق هر حلقه چاه در زمین مشخص آن، معین شده و به هنگام خرید و فروش مشخصات هر حلقه چاه را در اسناد متذکر می شدند.

خشکه کار

  1. از انواع متوسط طول قنات خشکه کار قنات محلی است حدود یک کیلومتر که از مظهر قنات به سمت مادر چاه ادامه می یابد، این قسمت را بدین علت خشکه کار می نامند که هنگام کندن کار نو زمین خشک می باشد. فاصله دهانه چاه (میله ها) در این قسمت حدود ۲۰ متر و عمق چاهها بین ۲ تا ۱۰ متر نوسان دارد.
  2. کار نو در کندن قنات.
  3. حفر قنات در قسمتهای خشک آنريا، مقابل آب ده.

خودپا

آبی که بی احتیاج به «سرخ بندی» (جمع شدن در استخر) مستقیماً از قنات به کشتزار می رود.

دلو

دلو مؤنث است اما گاهی به صورت مذکر نیز به کار می رود. جمع آن دلاء و دُلی و ادلی. و در اصل ادلون بوده و واو آن به یاء قلب شده.

  1. آوند آب کش.
  2. آنچه بدان آب کشند.
  3. ظرفی که بدان آب از چاه کشند.
  4. ظرفی بیشتر از پوست و گاهی فلزی برای کشیدن آب از چاه و غیره.
  5. آبریز.
  6. ام جابر.
  7. ام الجراف.
  8. ام ادیم.
  9. جحوف.
  10. دغول، دلاه
  11. دول.
  12. ذنوب.
  13. سجل.
  14. سلم.
  15. غرب.
  16. فطیل.
  17. متعه.
  18. منزحه.
  19. نیطل.

دلوکش

  1. آنکه دلو را به چاه می فرستد و بالا می کشد.
  2. آب کش.
  3. دلوکش وظیفه دارد دلو پس از گل را در راستای میله چاه (قنات) بیاورد و به قلاب طناب وصل کند با تکان دادن آن چرخ کش را که در سر چاه آماده است برای بالا کشیدن آن مطلع سازد.

دولاب

  1. ابزاری مانند چرخاب بوده که با زور دام مانند گاو و یا استر یا شتر به کار می افتاد.
  2. چرخ چاه که در آن کوزه ها بسته آب کشند.
  3. قسمتی از چرخ آبیاری.
  4. دلو آب یا دول آب و فارسی است.
  5. چرخی که با آن جهت آبیاری کردن زراعت از چاه آب کشند.
  6. خربله.
  7. چرخاب
  8. دلو آب
  9. عجله
  10. چرخ
  11. بکره
  12. چرخ آب کشی
  13. چرخ چاه
  14. چرخ آب
  15. منجنین
  16. منجنون
  17. جنجون
  18. منجور
  19. دالبه
  20. ساقیه
  21. سانیه
  22. چرخ چوبی با دول و ریسمان که به وسیله آن از چاه آب کشند.

دولابه

دولاب و چرخ آب کشی.

دهنه جزول

مظهر قنات

راسل

مقدار آب قناتها را که به واسطه عدم لاروبی و مراقبت تقلیل می یابد به علت این تقلیل، آب قنات را بیشتر شبها در استخر جمع می کنند و روزها مورد استفاده قرار می دهند. این عمل را در اصطلاح محلی «راسل» می نامند. راسل را بیشتر کسانی انجام می دهند که بیش از ۱۲ ساعت آب در اختیار داشته باشند.

راه آب

  1. آبراه
  2. آبراهه
  3. گذر آب
  4. گذرگاه آب
  5. مجرای آب
  6. راه آب
  7. نهر آب و مجرا و ممر آب و قنوات و آبگذر
  8. مجرای آب

سازمان آبیاری

مالکان و شرکای آب هر قنات جهت رسیدگی به امور قنات تشکیلاتی به نام «سازمان آبیاری» دارند که از میان آنها اعضای سازمان آبیاری را انتخاب می نمایند. این اعضاء عبارتند از: یک نفر نماینده بنام «رئیس»، یک نفر میراب، یک نفر دشتبان، یک نفر مقنی و دو نفر کارگر. کار میراب و دشتبان دائمی و کار دیگران فقط به هنگام نیاز و دعوت به کار امکان می پذیرد. مخارج مربوط به قنات و مزد اعضاء سازمان به نسبت سهام از زارعات دریافت می گردد.

سره

  1. واحد سنجش آب
  2. پیمانه

سفته

تونل آب بر به صورت قنات را سفته گویند.

قرئی

آب قنات و مانند آن که از طبقه عمیق آب دار زمین بیرون آید.

قنات

جمع قنوات

  1. راهی که در زیرزمین کنند تا آب از آن جریان یابد.
  2. کاریز
  3. دهلیز زیرزمینی است که در دامنه کوهها و تپه ها کنده می شود و آن را تا یک خزانه زیرزمینی آب می رسانند. قنات از واژه «کن» و پسوند «ات – اد» برای نشان دادن جا ساخته شده و از ابتکارهای ایرانیان در کار آبیاری است که چند هزار سال پیش آن را پدید آورده اند.
curing chlamydia site chlamydia symptoms in throat
abortion clinic in read abortion cost
why wives cheat on husbands i dream my husband cheated on me reasons women cheat
cheated on my boyfriend blog.linglinzhu.com my boyfriend thinks i cheated on him
cheated on my boyfriend would you cheat on your boyfriend my boyfriend thinks i cheated on him
cheated on my boyfriend would you cheat on your boyfriend my boyfriend thinks i cheated on him
cheated on my boyfriend would you cheat on your boyfriend my boyfriend thinks i cheated on him
how could my husband cheated on me click why did my husband cheat on me
my wife cheated on me now what do i do why cheat on your wife my wife cheated now what do i do
how do you know your wife cheated on you astrobix.com so your wife cheated on you
how do you know your wife cheated on you site so your wife cheated on you
my husband cheated on me will he do it again link i cheated on my husband with a woman
how do i know if my wife cheated what makes women cheat why do husbands cheat
do you cheat on your wife my wife cheated now what do i do how to know your wife cheated
do you cheat on your wife tracyawheeler.com how to know your wife cheated
cheats link reason women cheat
aunts sex stories open mothers sex stories
why do husband cheat why men cheat on beautiful women reasons why husband cheat
why do husband cheat yodotnet.com reasons why husband cheat
why do husband cheat site reasons why husband cheat
adult teacherstudent anal sex stories blog.icuracao.net illustrated adult stories
adult teacherstudent anal sex stories open illustrated adult stories
adult teacherstudent anal sex stories blog.icuracao.net illustrated adult stories
why do wife cheat phuckedporn.com married men having affairs
adult dog sex stories click free sex stories with pictures
reasons why husband cheat reasons wives cheat on their husbands reasons why husbands cheat
women who cheat on relationships how many men have affairs why do men have affairs
women who cheat on relationships how many men have affairs why do men have affairs
adult dog sex stories site gang sex stories
wifes who cheat will my husband cheat again women who cheat
wifes who cheat my wife emotionally cheated on me women who cheat
wifes who cheat will my husband cheat again women who cheat
wifes who cheat go women who cheat
wifes who cheat go women who cheat
bi group sex stories college girl first time sex stories and pictures sex crime stories
bi group sex stories kerala sex stories sex crime stories
why people cheat in relationships click why do wifes cheat
natural abortion methods click dilatation and curettage
natural abortion methods click dilatation and curettage
natural abortion methods click dilatation and curettage
natural abortion methods click dilatation and curettage
natural abortion methods click dilatation and curettage
my husband cheated wife cheat cheat husband
my husband cheated wife cheat cheat husband
my husband cheated my boyfriend cheated on me with a guy cheat husband
my husband cheated wife cheat cheat husband
my husband cheated my boyfriend cheated on me with a guy cheat husband
my husband cheated my boyfriend cheated on me with a guy cheat husband
my husband cheated wife cheat cheat husband
spy phone app best app to spy on android phone android monitoring software free
sex with mom stories site adult intimate stories
living rich with coupons rite aid prescription drugs coupon walgreens coupons printable
living rich with coupons rite aid prescription drugs coupon walgreens coupons printable
living rich with coupons rite aid prescription drugs coupon walgreens coupons printable
living rich with coupons rite aid site walgreens coupons printable
walgreens online coupons blog.kappasolutions.ca walgreens coupons online
walgreens online coupons blog.kappasolutions.ca walgreens coupons online
discount prescription brendan.enrick.com walgreen photo coupon code
ciprofloxacin 500 mg uses ciprofloxacin 500mg antibiotics ciprofloxacin 250 mg side effects
best free android text spy app best mobile spyware apps for phone tracking
coupons viagra drug coupons viagra coupons 2015
surgical aspiration abortion prostudiousa.com how pregnant are you
how do you get an abortion go abortion storys
spy phone location tracking device gps coordinates and location
spy phone blog.bjorback.com gps coordinates and location
spy phone location tracking device gps coordinates and location
spy phone blog.bjorback.com gps coordinates and location
spy phone blog.bjorback.com gps coordinates and location
spy phone blog.bjorback.com gps coordinates and location
types of abortions where to buy abortion pill family guy abortion episode
types of abortions link family guy abortion episode
abortion clinics in virginia beach go early pregnancy termination options
spy on sms ps4haber.com free sms spy
coupons for walgreens pharmacy walgreen photo promo code walgreens coupons deals
coupons for walgreens pharmacy click walgreens coupons deals
coupons for walgreens pharmacy click walgreens coupons deals
free coupon sites pharmacy coupon coupons for free stuff
free coupon sites madhubanipainting.org coupons for free stuff
free coupon sites madhubanipainting.org coupons for free stuff
photo code walgreens click in store walgreens photo coupon
photo code walgreens blogs.visendo.com in store walgreens photo coupon
clomiphene 50mg blog.findahotel.co tretinoin tube
clomiphene 50mg rifaximin 200mg zovirax 200mg
clomiphene 50mg rifaximin 200mg zovirax 200mg
clomiphene 50mg rifaximin 200mg zovirax 200mg
clomiphene 50mg rifaximin 200mg zovirax 200mg
clomiphene 50mg link zovirax 200mg
clomiphene 50mg deltasone 5mg zovirax 200mg
zovirax pill flagyl 400mg levaquin 500mg
cialis acyclovir pill gabapentin 600mg
cialis waltersgarage.com gabapentin 600mg
januvia coupon code click discount prescription coupons
propranolol site inderal 40mg
propranolol site inderal 40mg
keflex 500mg link proscar pill
keflex 500mg link proscar pill
keflex 500mg link proscar pill
rite aid photos rite aid gift cards rite aid sale paper
rite aid photos link rite aid sale paper
rite aid photos rite aid gift cards rite aid sale paper
new prescription coupons go viagra free sample coupons
coupons for viagra 2016 markthrice.com new prescription coupons
coupons for viagra 2016 markthrice.com new prescription coupons
coupons for viagra 2016 drug prescription card new prescription coupons
coupons for viagra 2016 markthrice.com new prescription coupons
viagra coupons from manufacturer site free discount prescription cards
viagra coupons from manufacturer site free discount prescription cards
viagra manufacturer coupon drug coupon discount coupons for prescriptions
viagra manufacturer coupon drug coupon discount coupons for prescriptions
coupons for prescription medications blog.brunothalmann.com canada drug pharmacy coupon
coupons for prescriptions link viagra sample coupon
coupons for prescriptions modelosguayaquil.com viagra sample coupon
coupons for prescriptions modelosguayaquil.com viagra sample coupon
coupons for prescriptions link viagra sample coupon
coupons for prescription medications blog.brunothalmann.com canada drug pharmacy coupon
viagra.com coupons modelosguayaquil.com free printable viagra coupons
abortion pill abortion pill abortion pill
abortion pill abortion pill abortion pill
abortion pill abortion pill abortion pill
abortion pill abortion pill abortion pill
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone can i take antabuse and naltrexone
buy viagra online viagra for sale uk effects of viagra on women
buy viagra online http://viagraforsaleuk1.com effects of viagra on women
buy viagra online http://viagraforsaleuk1.com effects of viagra on women
effects of viagra on women viagra for sale uk what is the side effects of viagra tablets
cialis price store cialis price prescription price for cialis
cialis price store prescription cialis price price for cialis
cialis price store prescription cialis price price for cialis
cialis price store prescription cialis price price for cialis
cialis price store lipseysguns.com price for cialis
coupons prescriptions crmsociety.com cialis discount coupons
coupons prescriptions read cialis discount coupons
coupons prescriptions coupon for cialis cialis discount coupons
coupons prescriptions crmsociety.com cialis discount coupons
transfer prescription coupon free printable cialis coupons discount card prescription
transfer prescription coupon discount prescription coupons discount card prescription
transfer prescription coupon discount prescription coupons discount card prescription
transfer prescription coupon site discount card prescription
prescription drugs discount cards cialis coupons from manufacturer coupons for prescription drugs
prescription drugs discount cards cialis coupons from manufacturer coupons for prescription drugs
prescription drugs discount cards blog.nvcoin.com coupons for prescription drugs
prescription drugs discount cards click coupons for prescription drugs
prescription drugs discount cards click coupons for prescription drugs
discount prescriptions coupons go cialis coupon codes
free prescription drug cards free prescription drug cards coupon for prescriptions
2015 cialis coupon click cialis discount coupons online
cialis.com coupon site prescription savings card
cialis.com coupon site prescription savings card
lilly coupons for cialis free prescription discount cards coupons for drugs
lilly coupons for cialis free prescription discount cards coupons for drugs
cialis coupon link online cialis coupons
printable coupons for cialis is-aber.net canada drug pharmacy coupon
printable coupons for cialis is-aber.net canada drug pharmacy coupon
aidaprima site aida
aidaprima twodrunkmoms.com aida
aidaprima twodrunkmoms.com aida
aidaprima twodrunkmoms.com aida
aidaprima twodrunkmoms.com aida
kamagra super kamagrashop kamagra gold
kamagra super site kamagra gold
viagra szedése viagra szedése viagra
risperdal notice risperdaloro risperdal notice
risperdal notice risperdal eureka risperdal notice
risperdal notice warpedfish.co.uk risperdal notice
risperdal notice risperdal eureka risperdal notice
escitalopram myhsbook.com escitalopram halmed
escitalopram myhsbook.com escitalopram halmed
mpass login mpass mpa in n/mm2
arcoxia nebenwirkungen come2belgrade.com arcoxia preis
arcoxia nebenwirkungen come2belgrade.com arcoxia preis
arcoxia nebenwirkungen come2belgrade.com arcoxia preis
ventolin inhaler yan etkileri go ventolin inhaler yan etkileri
ventolin inhaler yan etkileri go ventolin inhaler yan etkileri
buscopan buscopan composition buscopan contre indication
buscopan megaedd.com buscopan contre indication
buscopan buscopan composition buscopan contre indication
buscopan megaedd.com buscopan contre indication
buscopan link buscopan contre indication
fusidine teva blog.jp-sa.org fusidinezuur acne
fusidine teva open fusidinezuur acne
lamisil spray rg-group.com lamisil crema
lamisil spray lamisil crema precio lamisil crema
zithromax dogs lasertech.com zithromax saft
zithromax dogs link zithromax saft
zithromax dogs lasertech.com zithromax saft
zithromax dogs lasertech.com zithromax saft
zithromax dogs zithromax 200mg 5ml suspension zithromax saft
claritine d blog.jp-sa.org claritin d para que sirve
renovation vejle renovation fredericia renovation
canesten gyno tablet site canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet read canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet thebaileynews.com canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet thebaileynews.com canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet read canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet read canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet site canesten gyno zwanger
canesten gyno tablet site canesten gyno zwanger
diflucan one diflucan one diflucan indication
diprosone et grossesse diprosone et grossesse diprosone eureka
imodium lingual imodium chien imodium enceinte
diprosone et grossesse krishnan.co.in diprosone eureka
imodium lingual imodium chien imodium enceinte
imodium lingual imodium chien imodium enceinte
imodium lingual imodium notice imodium enceinte
metronidazole encephalopathy sharpcoders.org metronidazol
celebrex generique celebrex celebrex
celebrex generique site celebrex
celebrex generique site celebrex
vibramycine n megaedd.com vibramycine n
vibramycine n vibramycine n vibramycine n
vibramycine n vibramycin 100 vibramycine n
vibramycine n megaedd.com vibramycine n
kemadrine click kemadrin notice
drug discount coupons read coupon for free cialis
drug discount coupons asindia.in coupon for free cialis
levitra 10mg a1softec.com levitra 100mg
levitra 10mg a1softec.com levitra 100mg
tegretol smpc tegretol cr tegretol zdravilo
cialis coupons free iscsi.com lilly cialis coupon
cialis coupons free cialis coupons from lilly lilly cialis coupon
free discount prescription cards click prescription coupon
free discount prescription cards open prescription coupon
euthyrox 100 areta.se euthyrox 50 cena
bimatoprost ophthalmic solution careprost sporturfintl.com bimatoprost hair
bimatoprost ophthalmic solution careprost sporturfintl.com bimatoprost hair
bimatoprost ophthalmic solution careprost sporturfintl.com bimatoprost hair
bimatoprost ophthalmic solution careprost sporturfintl.com bimatoprost hair
free abortion clinic site define abortion
free abortion clinic forms of abortion define abortion
free abortion clinic forms of abortion define abortion
cialis manufacturer coupon coupons prescriptions cialis coupons from lilly
abortion videos read where can i buy the abortion pill
abortion videos read where can i buy the abortion pill
early abortion link abortion help
early abortion link abortion help
early abortion abortion pill atlanta abortion help
early abortion steadfasttraining.co.uk abortion help
early abortion link abortion help
coupons for prescriptions cicg-iccg.com free cialis samples coupon
coupons for prescriptions cicg-iccg.com free cialis samples coupon
free cialis coupon myvisajobs.com cialis online coupon
free cialis coupon myvisajobs.com cialis online coupon
vytorin 10 80 vytorin tabletas vytorin coupons
fosamax fosamax fosamax
thyrax vervanger thyrax fk thyrax euthyrox
cialis discount coupon pathakwavecurecenter.com free cialis coupon
viagra danmark viagra online viagra til kvinder
cialis cialis cvs coupon cialis
cialis bilie.org cialis
cialis bilie.org cialis
abortion images articles about abortion average cost of an abortion
abortion images elective abortion average cost of an abortion
abortion images elective abortion average cost of an abortion
dipyridamole eye drops damske.com dipyridamole (persantine)
dipyridamole eye drops damske.com dipyridamole (persantine)
methods of abortion pill cons of abortion pill early abortion pill
viagra ersatz viagra generika viagra
cialis discount coupons online pathakwavecurecenter.com cialis 2015 coupon
cialis discount coupons online free coupon for cialis cialis 2015 coupon
cialis discount coupons online pathakwavecurecenter.com cialis 2015 coupon
cialis discount coupons online cialis coupons from manufacturer cialis 2015 coupon
prescription coupon free cialis coupon cialis savings and coupons
prescription coupon cialis coupon free cialis savings and coupons
voltarene 75 blog.jrmissworld.com voltarene patch
amoxicillin al 1000 amoxicillin amoxicillin endikasyonlar
amoxicillin al 1000 amoxicilline amoxicillin endikasyonlar
amoxicillin al 1000 amoxicilline amoxicillin endikasyonlar
amoxicillin al 1000 amoxicilline amoxicillin endikasyonlar
amoxicillin al 1000 amoxicilline amoxicillin endikasyonlar
vermox tablete nuspojave vermox 100mg vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox tablete doziranje vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox tablete doziranje vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox tablete doziranje vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox bez recepta vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox 100mg vermox 100mg
vermox tablete nuspojave vermox tablete doziranje vermox 100mg
buscopan dragees buscopan preis buscopan ampullen
cialis coupons online farsettiarte.it discount prescriptions coupons
cialis coupons online coupons for prescription drugs discount prescriptions coupons
how much are abortions 2nd trimester abortion pill abortion pill is wrong
amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin endikasyonlar amoxicillin dermani haqqinda
viagra online femchoice.org viagra koupit
viagra online femchoice.org viagra koupit
costs of abortion pill average cost of an abortion pill abortion pill risks
costs of abortion pill achieveriasclasses.com abortion pill risks
costs of abortion pill achieveriasclasses.com abortion pill risks
strattera.com coupons strattera coupons discounts coupon for strattera
voltaren rapid mattnichols.co.uk voltaren rapid
voltaren rapid mattnichols.co.uk voltaren rapid
voltaren rapid voltaren forte akce voltaren rapid
voltaren rapid mattnichols.co.uk voltaren rapid
cialis coupon card ouralfreton.co.uk cialis discounts coupons
cialis coupon card cialis coupon codes cialis discounts coupons
cialis coupon card cialis manufacturer coupon cialis discounts coupons
cialis coupon card ouralfreton.co.uk cialis discounts coupons
cialis coupon card ouralfreton.co.uk cialis discounts coupons
cialis coupon card cialis manufacturer coupon cialis discounts coupons
coupons for cialis 2016 discount coupons for cialis cialis free sample coupons
coupons for cialis 2016 discount coupons for prescriptions cialis free sample coupons
partial birth abortion what is an abortion pill abortion pill law
partial birth abortion achieveriasclasses.com abortion pill law
partial birth abortion what is an abortion pill abortion pill law
partial birth abortion achieveriasclasses.com abortion pill law
partial birth abortion achieveriasclasses.com abortion pill law
partial birth abortion achieveriasclasses.com abortion pill law
cialis 20 cialis 20 cialis 20
cialis 20 cialis 20 cialis 20
cialis 20 blog.aids2014.org cialis 20
lamisil crema precio lamisil 1 lamisil
cialis 20 blog.aids2014.org cialis 20
cialis coupons free printable coupons for cialis free cialis samples coupon
cialis coupons free arborawning.com free cialis samples coupon
cialis coupons free printable coupons for cialis free cialis samples coupon
cialis coupons free printable coupons for cialis free cialis samples coupon
cialis 20 cialis 20 cialise
cialis 20 bistromc.org cialise
cialis 20 bistromc.org cialise
cialis coupons from manufacturer cialis coupon code cialis coupons 2015
cialis coupons from manufacturer prescription transfer coupon cialis coupons 2015
cialis coupons from manufacturer prescriptions coupons cialis coupons 2015
viagra effet viagra pour femme viagra naturel
viagra effet viagra pour femme viagra naturel
viagra effet viagra pour femme viagra naturel
vermox prospect vermox prospect vermox pret
viagra effet viagra pour femme viagra naturel
viagra effet viagra pour femme viagra naturel
about abortion pill abortions facts abortion pill
about abortion pill abortions facts abortion pill
abortion options early abortion pill options low cost abortion pill
xenical australia chemist warehouse xenical reviews before and after xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical reviews before and after xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical australia price xenical australia
xenical australia chemist warehouse community.vitechcorp.com xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical australia price xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical australia price xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical australia price xenical australia
xenical australia chemist warehouse xenical australia price xenical australia
low dose naltrexone lung cancer http://naltrexonealcoholismmedication.com/ drinking on naltrexone
low dose naltrexone lung cancer http://naltrexonealcoholismmedication.com/ drinking on naltrexone
low dose naltrexone lung cancer http://naltrexonealcoholismmedication.com/ drinking on naltrexone
dulcolax pub dulcolax pub dulcolax
dulcolax pub dulcolax pub dulcolax
dulcolax pub dulcolax pub dulcolax
cialis centaurico.com cialis kopiprodukter
potenzmittel rezeptfrei apotheke kaufen viagra kaufen apotheke osterreich online apotheke viagra
potenzmittel rezeptfrei apotheke kaufen viagra kaufen apotheke osterreich online apotheke viagra
potenzmittel rezeptfrei apotheke kaufen http://viagrakaufenapothekeosterreich.com/ online apotheke viagra
generika viagra viagra kaufen apotheke osterreich sildenafil rezeptfrei kaufen
potenzmittel rezeptfrei apotheke kaufen viagra kaufen apotheke osterreich online apotheke viagra
potenzmittel rezeptfrei apotheke kaufen viagra kaufen apotheke osterreich online apotheke viagra
viagra viagra helyett viagra kamagra cialis
viagra website-knowledge.com viagra kamagra cialis
viagra website-knowledge.com viagra kamagra cialis
viagra viagra helyett viagra kamagra cialis
coupon cialis printable coupons for cialis lilly cialis coupon
coupon cialis free cialis coupon 2016 lilly cialis coupon
coupon cialis free cialis coupon 2016 lilly cialis coupon
prescription drug coupons printable rx prescription coupons prescription drug discount cards
prescription drug coupons printable rx prescription coupons prescription drug discount cards
chemical abortion pill how much is a abortion pill natural abortion pill
chemical abortion pill how much is a abortion pill natural abortion pill
amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin-rnp amoxicillin 500 mg
amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin-rnp amoxicillin 500 mg
metoprololsuccinat bivirkninger metoprololsuccinat metoprololsuccinat hexal 50 mg
metoprololsuccinat bivirkninger metoprololsuccinat metoprololsuccinat hexal 50 mg
metoprololsuccinat bivirkninger metoprololsuccinat metoprololsuccinat hexal 50 mg
feldene gel feldene flas feldene gel precio
metoprololsuccinat bivirkninger metoprololsuccinat metoprololsuccinat hexal 50 mg
abortion pill anti abortion pill buy abortion pill
abortion pill having an abortion buy abortion pill
abortion pill achrom.be buy abortion pill
abortion pill having an abortion buy abortion pill
abortion pill having an abortion buy abortion pill
voltaren voltaren krem fiyat voltaren retard
abortion pill costs abraham.thesharpsystem.com types of abortion pill
prescription discount coupon prescription drugs coupons cialis coupons and discounts
vermox 100mg vermox tablete doziranje vermox
vermox 100mg tracyawheeler.com vermox
vermox 100mg tracyawheeler.com vermox
vermox 100mg tracyawheeler.com vermox
vermox 100mg tracyawheeler.com vermox
clomid proviron clomid tapasztalatok clomid testosterone
clomid proviron clomid tapasztalatok clomid testosterone
clomid proviron clomid tapasztalatok clomid testosterone
abortion pill video what is an abortion pill abortion pill rights
abortion pill video about abortion pill abortion pill rights
lamisil lamisil lamisil para que sirve
cialis coupons free cialis.com coupons coupons for cialis printable
cialis trial coupon free printable cialis coupons coupons for prescription drugs
cialis trial coupon free coupon for cialis coupons for prescription drugs
cialis trial coupon free printable cialis coupons coupons for prescription drugs
amoxicillin endikasyonlar amoxicilline amoxicillin 500 mg
amoxicillin endikasyonlar amoxicillin 1000 mg amoxicillin 500 mg
priligy resepti priligy 60 mg priligy kokemuksia
priligy resepti priligy keskustelu priligy kokemuksia
priligy resepti priligy priligy kokemuksia
priligy resepti priligy keskustelu priligy kokemuksia
priligy resepti priligy 60 mg priligy kokemuksia
cialis 2015 coupon coupons for prescription medications prescription transfer coupon
lamisil crema lamisil pomada lamisil pastillas
lamisil crema lamisil crema lamisil pastillas
lamisil crema precio blog.idilbaby.com lamisil spray
lamisil crema precio lamisil comprimidos lamisil spray
lamisil crema lamisil crema lamisil pastillas
lamisil crema lamisil pomada lamisil pastillas
metoprololsuccinat orion 50 mg metoprololsuccinat hexal 50 mg metoprolol succinate
metoprololsuccinat orion 50 mg metoprololsuccinat orion 50 mg metoprolol succinate
metoprololsuccinat orion 50 mg metoprololsuccinat orion 50 mg metoprolol succinate
metoprololsuccinat orion 50 mg metoprololsuccinat orion 50 mg metoprolol succinate
metoprololsuccinat orion 50 mg metoprololsuccinat orion 50 mg metoprolol succinate
information about abortion pill rubinetteriemariani.it facts about abortion pill
information about abortion pill rubinetteriemariani.it facts about abortion pill
information about abortion pill rubinetteriemariani.it facts about abortion pill
cialis 2015 coupon prescription coupon discount coupon for cialis
cialis 2015 coupon steadfasttraining.co.uk discount coupon for cialis
cialis 2015 coupon steadfasttraining.co.uk discount coupon for cialis
cialis 2015 coupon steadfasttraining.co.uk discount coupon for cialis
cialis 2015 coupon steadfasttraining.co.uk discount coupon for cialis
acetazolamide guitar-frets.com acetazolamide sivuvaikutukset
acetazolamide acetazolamide acetazolamide sivuvaikutukset
acetazolamide guitar-frets.com acetazolamide sivuvaikutukset
cialis manufacturer coupon cialis.com coupon discount prescriptions coupons
cialis manufacturer coupon supermaxsat.com discount prescriptions coupons
cialis manufacturer coupon cialis.com coupon discount prescriptions coupons
abortion pills abortion pill facts free abortion pill
amoxicillin nedir amoxicillin nedir amoxicillin-rnp
crestor pricing amres.nl coupon crestor
crestor pricing crestor 30 mg coupon crestor
crestor pricing buy crestor 10 mg coupon crestor
crestor pricing amres.nl coupon crestor
nootropil 800 g nootropil nootropil review
information about abortion pill what is an abortion pill how much is the abortion pill
abortions facts how does abortion pill work teenage abortion pill
abortions facts aictmkulahospital.org teenage abortion pill
abortions facts how does abortion pill work teenage abortion pill
clomid testosterone clomid proviron clomid proviron pct
free cialis coupons free coupon for cialis discount prescription coupons
online cialis coupons aldwych-international.com transfer prescription coupon
online cialis coupons aldwych-international.com transfer prescription coupon
online cialis coupons aldwych-international.com transfer prescription coupon
how much does abortion pill cost lakeerengallery.com abortion pill is murder
amoxicillin amoxicillin al 1000 amoxicilline
amoxicillin amoxicillin nedir amoxicilline
amoxicillin amoxicillin nedir amoxicilline
amoxicillin amoxicillin nedir amoxicilline
amoxicillin amoxicillin nedir amoxicilline
home abortion pill how to have an abortion pill where to get an abortion pill
what is abortion pill funtimeleisure.co.uk the cost of abortion
what is abortion pill late term abortion pill the cost of abortion
amoxicillin-rnp amoxicillin amoxicillin
amoxicillin-rnp amoxicillin amoxicillin
amoxicillin-rnp amoxicillin amoxicillin
clomid tapasztalatok hieple.net clomid
clomid tapasztalatok clomid testosterone clomid
clomid tapasztalatok clomid testosterone clomid
clomid tapasztalatok clomid clomid
clomid tapasztalatok hieple.net clomid
clomid tapasztalatok clomid testosterone clomid
discount prescription coupons cialis.com coupon cialis free sample coupons
coupon for free cialis prescription drug coupons free printable cialis coupons
coupon for free cialis prescription drug coupons free printable cialis coupons
for abortion pill 2nd trimester abortion pill cons of abortion pill
for abortion pill third trimester abortion pill cons of abortion pill
amoxicillin antibiyotik fiyat achi-kochi.com amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin antibiyotik fiyat achi-kochi.com amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin antibiyotik fiyat achi-kochi.com amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin antibiyotik fiyat amoxicillin 500 mg amoxicillin dermani haqqinda
amoxicillin antibiyotik fiyat achi-kochi.com amoxicillin dermani haqqinda
vermox pret vermox pret vermox mikor hat
vermox pret vermox pret vermox mikor hat
vermox pret vermox pret vermox mikor hat
vermox pret vermox pret vermox mikor hat
vermox pret adventureswithtravisandpresley.com vermox mikor hat
vermox pret vermox pret vermox mikor hat
cialis coupon codes achrom.be online cialis coupons
cialis coupon codes achrom.be online cialis coupons
cialis coupon codes achrom.be online cialis coupons
misoprostol abortion acnc.com abortion pill
misoprostol abortion acnc.com abortion pill
misoprostol abortion acnc.com abortion pill
duphaston tablete blog.pelagicfm.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
duphaston tablete blog.pelagicfm.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
duphaston tablete blog.pelagicfm.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
duphaston tablete blog.pelagicfm.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
duphaston tablete blog.pelagicfm.com duphaston tablete za odgodu menstruacije
against abortion pill low cost abortion pill abortion pill articles
against abortion pill lakeerengallery.com abortion pill articles
against abortion pill lakeerengallery.com abortion pill articles
against abortion pill lakeerengallery.com abortion pill articles
abortion pill procedures natural abortion pill different types of abortion pill
abortion pill procedures natural abortion pill different types of abortion pill
abortion pill procedures airascatering.com different types of abortion pill
abortion pill procedures natural abortion pill different types of abortion pill
free cialis coupon cialis 2015 coupon free coupon for cialis
spontaneous abortion pill alpinmontservis.cz abortion pill pictures
spontaneous abortion pill alpinmontservis.cz abortion pill pictures
spontaneous abortion pill alpinmontservis.cz abortion pill pictures
amoxicillin 1000 mg amoxicillin al 1000 amoxicillin 500 mg
amoxicillin 1000 mg amoxicillin 1000 mg amoxicillin 500 mg
amoxicillin 1000 mg amoxicillin 1000 mg amoxicillin 500 mg
clomid proviron yunaweddings.com clomid cycle
cialis coupons from manufacturer coupons for cialis printable 2015 cialis coupon
cialis coupons from manufacturer lilly cialis coupons 2015 cialis coupon
cialis coupons from manufacturer coupons for cialis printable 2015 cialis coupon
feldene ampolla femchoice.org feldene
feldene ampolla femchoice.org feldene
feldene ampolla feldene d feldene
abortion pill process abortions facts home abortion pill
duphaston tablete kako se piju duphaston tablete kako se piju duphaston 10 mg
duphaston tablete kako se piju duphaston 10 mg duphaston 10 mg
duphaston tablete kako se piju centauricom.com duphaston 10 mg
abortion pill services buy abortion pill post abortion pill
abortion pill services buy abortion pill post abortion pill
abortion pill recovery myhealthreport.ca against abortion pill facts
abortion pill recovery price of an abortion pill against abortion pill facts
abortion pill recovery myhealthreport.ca against abortion pill facts
abortion pill recovery myhealthreport.ca against abortion pill facts
to have an abortion natural pregnancy termination what is an abortion clinic
metoprololsuccinat orion 50 mg blog.griblivet.dk metoprolol tartrate
vermox vermox doziranje vermox 100mg
abortion pill quotes abortion pills costs of abortion pill
voltaren ampul avonotakaronetwork.co.nz voltaren krem fiyat
voltaren ampul voltaren voltaren krem fiyat
voltaren ampul voltaren ampul voltaren krem fiyat
coupons for prescriptions prescription discount coupons coupons for cialis printable
coupons for prescriptions funtimeleisure.co.uk coupons for cialis printable
coupons for prescriptions cialis coupons from manufacturer coupons for cialis printable
how to have an abortion pill how much does abortion pill cost abortion pill articles
how to have an abortion pill how much does abortion pill cost abortion pill articles
how to have an abortion pill how much does abortion pill cost abortion pill articles
voltaren ampul voltaren voltaren jel
voltaren ampul blog.griblivet.dk voltaren jel
viagra helyett viagra cena viagra cena
voltaren ampul voltaren voltaren jel
cialis coupon code ambito20.it cialis discount coupon
cialis coupon code cialis free coupon cialis discount coupon
cialis coupon code ambito20.it cialis discount coupon
cialis coupon code cialis free coupon cialis discount coupon
cialis coupon code ambito20.it cialis discount coupon
duphaston duphaston i ovulacija duphaston tablete
duphaston topogroup.com duphaston tablete
lilly coupons for cialis slb-coaching.com coupon for prescriptions
abortion pill information cons of abortion pill pro abortion
abortion pill information natural abortion pill pro abortion
abortion pill information chemical abortion pill pro abortion
abortion pill information natural abortion pill pro abortion
anti abortion facts arborawning.com against abortion pill
anti abortion facts arborawning.com against abortion pill
anti abortion facts arborawning.com against abortion pill
anti abortion facts arborawning.com against abortion pill
dilation and curettage side effects dilation and curettage cost safe abortion method
dilation and curettage side effects dilation and curettage cost safe abortion method
vermox 100mg vermox tablete nuspojave vermox
vermox 100mg vermox tablete nuspojave vermox
vermox 100mg vermox doziranje vermox
vermox 100mg vermox tablete nuspojave vermox
cheap abortion pill pros and cons of abortion second trimester abortion
cheap abortion pill arborawning.com second trimester abortion
cheap abortion pill pros and cons of abortion second trimester abortion
how do abortion pill work amazonschools.com abortion pill video
nootropil nootropil 1200 nootropil review
nootropil nootropil 1200 nootropil review
nootropil nootropil 1200 nootropil review
vermox suspenzija vermox suspenzija vermox doziranje
vermox suspenzija mcmurray.biz vermox doziranje
vermox suspenzija vermox bez recepta vermox doziranje
lamisil pastillas lamisil cream lamisil cream
lamisil pastillas lamisil spray lamisil comprimidos
flagyl suspension news.hostnetindia.com flagyl
flagyl suspension news.hostnetindia.com flagyl
flagyl suspension news.hostnetindia.com flagyl
flagyl suspension news.hostnetindia.com flagyl
make coupons online free andreinfo coupon sites for groceries
make coupons online free andreinfo coupon sites for groceries
abortion pill costs cost for an abortion early abortion pill options
abortion pill costs what is abortion pill early abortion pill options
abortion pill costs cost for an abortion early abortion pill options
abortion pill costs medical abortion cost early abortion pill options
abortion pill costs what is abortion pill early abortion pill options
abortion pill costs cost for an abortion early abortion pill options
flagyl 125 floridafriendlyplants.com flagyl
flagyl 125 flagyl plm flagyl
flagyl 125 flagyl suspension flagyl
amoxicillin nedir amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin
amoxicillin nedir house.raupes.net amoxicillin
amoxicillin nedir amoxicillin dermani haqqinda amoxicillin
amoxicillin nedir house.raupes.net amoxicillin
amoxicillin nedir house.raupes.net amoxicillin
amoxicillin 1000 mg albayraq-uae.com amoxicillin al 1000
amoxicillin 1000 mg albayraq-uae.com amoxicillin al 1000
amoxicillin 1000 mg amoxicillin amoxicillin al 1000
amoxicillin 1000 mg mipnet.dk amoxicillin
the abortion pill how late can you get an abortion pill abortion pill video
the abortion pill how late can you get an abortion pill abortion pill video
how much is it to get an abortion pictures of abortions research paper on abortion
how much is it to get an abortion pictures of abortions research paper on abortion
how much is it to get an abortion pictures of abortions research paper on abortion
how much is it to get an abortion new york abortion clinic research paper on abortion
how much is it to get an abortion directcch.com research paper on abortion
emergency contraception abortions clinics average cost of an abortion
how late can you terminate a pregnancy 2way.net.au vacuum abortion procedure
how late can you terminate a pregnancy abortion pill nyc vacuum abortion procedure
what does the bible say about abortion blog.newhomesdirectory.com an abortion clinic
pregnancy in weeks abortion doctors abortion at 7 weeks
pregnancy in weeks abortion at home abortion at 7 weeks
abortion clinics that accept medicaid blog.deepweb.nl abortion clinics in atlanta ga
abortion clinics that accept medicaid blog.deepweb.nl abortion clinics in atlanta ga
abortion clinics that accept medicaid blog.deepweb.nl abortion clinics in atlanta ga
abortion clinics that accept medicaid blog.deepweb.nl abortion clinics in atlanta ga
abortion clinics that accept medicaid abortion hotline abortion clinics in atlanta ga
abortion clinics that accept medicaid blog.deepweb.nl abortion clinics in atlanta ga
coupon for prescription bankruptcyfresno.net free cialis coupons
coupon for prescription bankruptcyfresno.net free cialis coupons
coupon for prescription bankruptcyfresno.net free cialis coupons
coupon for prescription bankruptcyfresno.net free cialis coupons
illegal abortions how abortion works having 3 abortions
dong quai abortion partial abortion how much an abortion cost
dong quai abortion directcch.com how much an abortion cost
pregnant weeks abortion essays manual vacuum abortion
pregnant weeks abortion essays manual vacuum abortion
pregnant weeks abortion essays manual vacuum abortion
cost of abortion abortion pregnancy abort clinic
cost of abortion abortion pregnancy abort clinic
ny abortion real abortion stories statistics of abortion
options for terminating a pregnancy how is an abortion done how to stop pregnancy
options for terminating a pregnancy how is an abortion done how to stop pregnancy
options for terminating a pregnancy how is an abortion done how to stop pregnancy
cialis coupon lilly bankruptcyfresno.net prescription coupons
cialis coupon lilly bankruptcyfresno.net prescription coupons
prescription coupon card prescriptions coupons discount coupons for prescriptions
naltrexone therapy click naltraxon
naltrexone therapy naltrexone 1.5 mg naltraxon
naltrexone therapy cost of naltrexone naltraxon
naltrexone clinic medication naltrexone neltraxone
naltrexone and vivitrol onlineseoanalyzer.com naltrexone alcohol abuse
naltrexone and vivitrol maltrexon naltrexone alcohol abuse
naltrexone other names what does naltrexone feel like vivitrol injection side effects
naltrexone other names what does naltrexone feel like vivitrol injection side effects
naltrexone other names what does naltrexone feel like vivitrol injection side effects
naltrexone other names site vivitrol injection side effects
naltrexone other names what does naltrexone feel like vivitrol injection side effects
naltrexone detox link naltrexone other names
naltrexone brand name partickcurlingclub.co.uk naloxone implant
naltrexone brand name partickcurlingclub.co.uk naloxone implant
naltrexone medication naltrexone multiple sclerosis ldn low dose
naltrexone medication blog.bjorback.com ldn low dose
naltrexone australia naltrexone dosage maltrexone
naltrexone medication blog.bjorback.com ldn low dose
naltrexone medication implant for alcoholism ldn low dose
naltrexone medication blog.bjorback.com ldn low dose
naltrexone medication naltrexone multiple sclerosis ldn low dose
naltrexone hcl 4.5 mg link low dose naltrexone withdrawal
naltrexone india opiate blocker naltrexone naltroxen
what happens if you take naltrexone and opiates blog.pelagicfm.com what is ldn medicine
what happens if you take naltrexone and opiates blog.pelagicfm.com what is ldn medicine
what is naltrexone hcl read naltrexone
what is naltrexone hcl read naltrexone
naltrxone naltrexone hcl side effects what is a vivitrol shot
low dose naltrexone alcohol once a month shot for opiate addiction naltrexone hcl 4.5 mg
low dose naltrexone alcohol once a month shot for opiate addiction naltrexone hcl 4.5 mg
ldn thyroid open implant to stop drug addiction
vivitrol opiate blocker blog.admissionnews.com low dose naltrexone ulcerative colitis
vivitrol opiate blocker blog.admissionnews.com low dose naltrexone ulcerative colitis
vivitrol opiate blocker naltrexone for cutting low dose naltrexone ulcerative colitis
vivitrol opiate blocker naltrexone for cutting low dose naltrexone ulcerative colitis
vivitrol shot cost skydtsgaard.dk benefits of naltrexone
vivitrol shot cost skydtsgaard.dk benefits of naltrexone
vivitrol shot cost skydtsgaard.dk benefits of naltrexone
vivitrol shot cost skydtsgaard.dk benefits of naltrexone
alcohol naltrexone partickcurlingclub.co.uk naltrexone abuse
alcohol blocker pill ldn low dose naltrexone altrexone
alcohol blocker pill go altrexone
alcohol blocker pill blog.griblivet.dk altrexone
naltrexone prescribing information zygonie.com ldn homepage
naltrexone prescribing information low dose naltexone ldn homepage
naltrexone prescribing information low dose naltexone ldn homepage
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
heroin detox charamin.jp naltrexone alcohol treatment
implant for alcoholism opioid antagonists for alcohol dependence naloxone naltrexone
implant for alcoholism click naloxone naltrexone
implant for alcoholism click naloxone naltrexone
naltrexone and vivitrol naltrexone implant alcohol naltrexone injection side effects
naltrexane read ldn colitis
low dose naltrexone withdrawal naltrexone for cutting naltrexone 4.5 mg
low dose naltrexone withdrawal naltrexone opiate naltrexone 4.5 mg
low dose naltrexone withdrawal naltrexone opiate naltrexone 4.5 mg
vivitral shot what is ldn medicine naltrexone ulcerative colitis
vivitral shot link naltrexone ulcerative colitis
vivitral shot avonotakaronetwork.co.nz naltrexone ulcerative colitis
drug implants for addicts www lowdosenaltrexone org ldn medication
drug implants for addicts saveapanda.com ldn medication
does naltrexone block tramadol open low dose naltrexone in australia
naltrexone 4.5 mg side effects sigridw.com naltrexone natural alternative
naltrexone 4.5 mg side effects sigridw.com naltrexone natural alternative
naltrexone opioid dependence go what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence naltrexone for multiple sclerosis user reviews what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence naltrexone for multiple sclerosis user reviews what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence house.raupes.net what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence house.raupes.net what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence naltrexone for multiple sclerosis user reviews what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence naltrexone for multiple sclerosis user reviews what is the difference between naloxone and naltrexone
naltrexone opioid dependence house.raupes.net what is the difference between naloxone and naltrexone
where to get naltrexone implant link naltrexone without a prescription
where to get naltrexone implant difference between naltrexone and naloxone naltrexone without a prescription
where to get naltrexone implant read naltrexone without a prescription
where to get naltrexone implant read naltrexone without a prescription
naltrezone guitar-frets.com methsuximide
clozapin neuraxpharm bhalsbrand.site clozapin neuraxpharm
clozapin neuraxpharm clozapin 25 mg clozapin neuraxpharm
clozapin neuraxpharm clozapin strukturformel clozapin neuraxpharm
tizanidin 79 tizanidin virkning tizanidin zum schlafen
tizanidin 79 tizanidin teva tizanidin zum schlafen

تلفن:٣٣٢٢٤٨٠٠-٠٣٤ تلفن گویا: ۱۵۲۲

تلفن واحد اتفاقات آب و فاضلاب: ۱۲۲

پست الکترونیکی:Info(at)abfakerman.ir

کد پستی:٧٦١٦٨٣١١٨٦

آدرس: بلوار ۲۲ بهمن-ابتداي بلوار ساوه-شركت مهندسی آب و فاضلاب استان كرمان

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت آب و فاضلاب استان کرمان می باشد.

استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد.


بازدید امروز: 725

بازدید دیروز: 1130

بازدید ماه: 10254

بازدید سال: 342464

بازدید کل: 1721433

شعارسال:

حمایت از کالای ایرانی